Kurs Sikory :: kursy maturalne :: Biologia :: Płeć mózgu
Witamy w serwisie Kursu Sikory poświęconym biologii!
Znajdziecie tu artykuły o biologii jako nauce, maturze z biologii, studiach z tej dziedziny. Polecamy również zajrzenie do galerii zdjęć na stronie głównej. Dzięki temu zobaczycie bliżej jak wyglądają studia biologiczne.
Szczególnie gorąco polecamy lekturę najnowszego tekstu "Płeć mózgu", z którym można zapoznać się poniżej!
Zapraszamy!
ARTYKUŁY
Co sprawia, że mężczyźni myślą inaczej niż kobiety?
Jakie są podstawy zachowań obu płci? Co nimi rządzi, co określa ich model działania?
Pytania te od lat inspirują najzacieklejszych badaczy neurofizjologii człowieka. Na przestrzeni wieków formułowano wiele hipotez, lecz nie każdą, jak to w nauce bywa, udało się udokumentować. I jeżeli nawet mechanizmy powstawania różnic między płciami pozostają nadal przedmiotem sporów, to ich istnienie zostało uznane jako rzecz oczywista.
Poniżej chciałabym zaprezentować jedną z teorii, która zyskała na świecie wielu zwolenników.
Powstawanie różnic ma charakter dwuetapowy.
Jakie są podstawy zachowań obu płci? Co nimi rządzi, co określa ich model działania?
Pytania te od lat inspirują najzacieklejszych badaczy neurofizjologii człowieka. Na przestrzeni wieków formułowano wiele hipotez, lecz nie każdą, jak to w nauce bywa, udało się udokumentować. I jeżeli nawet mechanizmy powstawania różnic między płciami pozostają nadal przedmiotem sporów, to ich istnienie zostało uznane jako rzecz oczywista.
Poniżej chciałabym zaprezentować jedną z teorii, która zyskała na świecie wielu zwolenników.
Powstawanie różnic ma charakter dwuetapowy.
Po pierwsze: geny.
Płeć genetyczna każdego osobnika jest rezultatem zestawu genów, które otrzymujemy od swoich rodziców. Kobieca komórka jajowa zawsze wnosi do nowego organizmu chromosom X. Dawcą drugiego chromosomu jest mężczyzna, który produkuje dwa typy plemników. Jeżeli plemnik zapładniający komórkę jajową wniesie chromosom X - urodzi się dziewczynka. Jeżeli Y - chłopiec. Bez względu na płeć każdy płód dysponuje zawiązkami narządów płciowych zarówno kobiecych jak i męskich.
Po drugie: hormony.
Około 6 tygodnia życia płodowego płody męskie wykształcają specjalne komórki, które produkują w dużych ilościach męski hormon – testosteron. To on stymuluje ciało do wykształcenia się męskich narządów płciowych. W tym samym czasie płody płci żeńskiej produkują szczątkowe ilości testosteronu, w rezultacie rozwija się niemowlę płci żeńskiej.
Ten sam hormon oddziałuje na resztę tkanek rozwijającego się płodu, w tym na mózg. Mózgi męskie są poddawane dużo większym dawkom testosteronu niż mózgi kobiet, co skutkuje zmianą organizacji w ich strukturze. Kobiece mózgi, przy zbyt małej dawce testosteronu, nie zmieniają swej budowy. Można uogólnić sprawę i stwierdzić, że podstawowy model mózgi jest czysto kobiecy.
Różnice, jakie się ujawniają, dotyczą np. różnic w budowie ciała modzelowatego, wiązki włókien łączącej półkule mózgu. Kobiety mają grubsze ciało modzelowate, co sprzyja lepszej wymianie informacji. Inna jest również organizacja ośrodków w obrębie półkul, które prezentuje poniższa tabelka:
Ten sam hormon oddziałuje na resztę tkanek rozwijającego się płodu, w tym na mózg. Mózgi męskie są poddawane dużo większym dawkom testosteronu niż mózgi kobiet, co skutkuje zmianą organizacji w ich strukturze. Kobiece mózgi, przy zbyt małej dawce testosteronu, nie zmieniają swej budowy. Można uogólnić sprawę i stwierdzić, że podstawowy model mózgi jest czysto kobiecy.
Różnice, jakie się ujawniają, dotyczą np. różnic w budowie ciała modzelowatego, wiązki włókien łączącej półkule mózgu. Kobiety mają grubsze ciało modzelowate, co sprzyja lepszej wymianie informacji. Inna jest również organizacja ośrodków w obrębie półkul, które prezentuje poniższa tabelka:
| Język (gramatyka, ortografia itp.) | M: przód i tył lewej półkuli K: przód lewej półkuli |
Rozproszenie ośrodków Skupienie ośrodków |
||
| Słownictwo, definiowanie pojęć | M: przód i tył lewej półkuli K: przód i tył obu półkuli |
Skupienie ośrodków Rozproszenie ośrodków |
||
| Postrzeganie wzrokowo-przestrzenne | M: prawa półkula K: obie półkule |
Skupienie ośrodków Rozproszenie ośrodków |
||
| Emocje | M: prawa półkula K: obie półkule |
Skupienie ośrodków Rozproszenie ośrodków |
||
Można sprawdzić, w jakiej mierze męski lub kobiecy jest umysł Czytelnika. To, w jakim stopniu zachowanie kobiet i mężczyzn jest kobiece lub męskie, zależy od modelu, według którego uformowany jest ich mózg.
Zapraszam do rozwiązania prostego testu, który pozwoli zweryfikować Twój model mózgu.
Zapraszam do rozwiązania prostego testu, który pozwoli zweryfikować Twój model mózgu.
W każdym pytaniu wybierz jedną odpowiedź.
1. Słyszysz niewyraźnie miauczenie. Jak łatwo możesz zlokalizować kota bez oglądania się wkoło?
a) jeśli się zastanowisz możesz go wskazać
b) możesz go wskazać bez zastanowienia
c) nie jesteś pewien, czy mógłbyś go wskazać.
2. Jak łatwo możesz zapamiętać piosenkę, którą przed chwilą usłyszałeś?
a) jest to bardzo łatwe; możesz zaśpiewać jej kawałek czysto
b) możesz ja zaśpiewać czysto pod warunkiem, ze jest prosta i rytmiczna
c) sprawia Ci to trudność.
3. Dzwoni do Ciebie osoba, którą spotkałeś kilka razy. Czy łatwo Ci rozpoznać jej głos w ciągu kilku sekund, zanim się przedstawi?
a) jest to dla ciebie łatwe
b) rozpoznałbyś glos przynajmniej w połowie przypadków
c) sprawia Ci to trudność.
4. Jesteś w towarzystwie zaprzyjaźnionych z Tobą małżeństw. Dwie osoby spośród obecnych mają potajemny romans. Czy wykryłbyś ich związek?
a) niemal zawsze
b) w połowie przypadków
c) rzadko.
5. Jesteś na dużym, czysto towarzyskim spotkaniu. Zostajesz przedstawiony pięciu nie znanym Ci osobom. Czy łatwo będzie Ci przypomnieć sobie ich twarze na wspomnienie ich nazwisk następnego dnia?
a) będziesz pamiętać większość z nich
b) będziesz pamiętać tylko niektóre
c) rzadko zapamiętasz którekolwiek z nich.
6. Czy łatwe były dla Ciebie ortografia i pisanie wypracowań we wczesnych latach szkolnych?
a) obie rzeczy były dość łatwe
b) jedna z nich była łatwa
c) żadna nie była łatwa.
7. Spostrzegasz miejsce na parkingu, ale musisz wjechać na nie tyłem, a miejsce jest dość wąskie:
a) szukasz innego miejsca
b) wjeżdżasz tyłem, ale uważnie
c) nie myśląc wiele, wjeżdżasz tyłem.
8. Po trzech dniach spędzonych w nieznanej Ci miejscowości ktoś Cię pyta gdzie jest północ:
a) jest mało prawdopodobne, żebyś umiał ją wskazać
b) nie jesteś pewien, ale mając chwilę czasu zorientujesz się
c) wskazujesz północ.
9. Jesteś w poczekalni u dentysty z paroma osobami tej samej płci co Ty. Jak blisko którejś z nich możesz usiąść nie czując się niezręcznie?
a) mniej niż 15 cm
b) 15 do 60 cm
c) ponad 60.
10. Odwiedzasz nowego sąsiada i prowadzicie rozmowę. W tle słychać kapanie z kranu. Poza tym w pokoju jest cicho.
a) zwróciłbyś uwagę na ten dźwięk natychmiast i próbował go ignorować
b) gdybyś zwrócił na niego uwagę, prawdopodobnie byś o tym wspomniał
c) w ogóle by Ci ten dźwięk nie przeszkadzał.
a) jeśli się zastanowisz możesz go wskazać
b) możesz go wskazać bez zastanowienia
c) nie jesteś pewien, czy mógłbyś go wskazać.
2. Jak łatwo możesz zapamiętać piosenkę, którą przed chwilą usłyszałeś?
a) jest to bardzo łatwe; możesz zaśpiewać jej kawałek czysto
b) możesz ja zaśpiewać czysto pod warunkiem, ze jest prosta i rytmiczna
c) sprawia Ci to trudność.
3. Dzwoni do Ciebie osoba, którą spotkałeś kilka razy. Czy łatwo Ci rozpoznać jej głos w ciągu kilku sekund, zanim się przedstawi?
a) jest to dla ciebie łatwe
b) rozpoznałbyś glos przynajmniej w połowie przypadków
c) sprawia Ci to trudność.
4. Jesteś w towarzystwie zaprzyjaźnionych z Tobą małżeństw. Dwie osoby spośród obecnych mają potajemny romans. Czy wykryłbyś ich związek?
a) niemal zawsze
b) w połowie przypadków
c) rzadko.
5. Jesteś na dużym, czysto towarzyskim spotkaniu. Zostajesz przedstawiony pięciu nie znanym Ci osobom. Czy łatwo będzie Ci przypomnieć sobie ich twarze na wspomnienie ich nazwisk następnego dnia?
a) będziesz pamiętać większość z nich
b) będziesz pamiętać tylko niektóre
c) rzadko zapamiętasz którekolwiek z nich.
6. Czy łatwe były dla Ciebie ortografia i pisanie wypracowań we wczesnych latach szkolnych?
a) obie rzeczy były dość łatwe
b) jedna z nich była łatwa
c) żadna nie była łatwa.
7. Spostrzegasz miejsce na parkingu, ale musisz wjechać na nie tyłem, a miejsce jest dość wąskie:
a) szukasz innego miejsca
b) wjeżdżasz tyłem, ale uważnie
c) nie myśląc wiele, wjeżdżasz tyłem.
8. Po trzech dniach spędzonych w nieznanej Ci miejscowości ktoś Cię pyta gdzie jest północ:
a) jest mało prawdopodobne, żebyś umiał ją wskazać
b) nie jesteś pewien, ale mając chwilę czasu zorientujesz się
c) wskazujesz północ.
9. Jesteś w poczekalni u dentysty z paroma osobami tej samej płci co Ty. Jak blisko którejś z nich możesz usiąść nie czując się niezręcznie?
a) mniej niż 15 cm
b) 15 do 60 cm
c) ponad 60.
10. Odwiedzasz nowego sąsiada i prowadzicie rozmowę. W tle słychać kapanie z kranu. Poza tym w pokoju jest cicho.
a) zwróciłbyś uwagę na ten dźwięk natychmiast i próbował go ignorować
b) gdybyś zwrócił na niego uwagę, prawdopodobnie byś o tym wspomniał
c) w ogóle by Ci ten dźwięk nie przeszkadzał.
Podlicz punkty według schematu zawartego w tabeli – obowiązuje oddzielna punktacja zależna od płci.
| KOBIETY | MĘŻCZYŹNI | |
| A | 15 | 10 |
| B | 5 | 5 |
| C | -5 | -5 |
Sposób interpretacji wyniku
Większość mężczyzn osiąga od 0 do 60 punktów. Większość kobiet osiąga od 50 do 100 punktów. Wyniki pokrywające się tj. między 50 a 60 punktów, oznaczają zgodność w myśleniu obu płci.
Wyniki mężczyzny poniżej 0 i kobiety powyżej 100 punktów wskazują na mózgi uformowane skrajnie odmiennie od mózgów płci przeciwnej... ale różnice też są atrakcyjne.
Wyniki mężczyzny powyżej 60 punktów mogą wskazywać na kobiece skłonności jego umysłu. Wyniki kobiety poniżej 50 punktów mogą wskazywać na męskie skłonności jej umysłu.
Wszystkie te porównania odnoszą się do wartości przeciętnych. Mężczyzna może uzyskać wynik powyżej 60 punktów, a mimo to mieć męski mózg. Kobieta może uzyskać wynik poniżej 50 punktów, a mimo to mieć mózg kobiecy. Istnieją różne głębsze różnice niż te, które ujawniają się w tym teście, ale do ich zgłębienia zapraszam w trakcie lektury „Płci mózgu”.
Wyniki mężczyzny poniżej 0 i kobiety powyżej 100 punktów wskazują na mózgi uformowane skrajnie odmiennie od mózgów płci przeciwnej... ale różnice też są atrakcyjne.
Wyniki mężczyzny powyżej 60 punktów mogą wskazywać na kobiece skłonności jego umysłu. Wyniki kobiety poniżej 50 punktów mogą wskazywać na męskie skłonności jej umysłu.
Wszystkie te porównania odnoszą się do wartości przeciętnych. Mężczyzna może uzyskać wynik powyżej 60 punktów, a mimo to mieć męski mózg. Kobieta może uzyskać wynik poniżej 50 punktów, a mimo to mieć mózg kobiecy. Istnieją różne głębsze różnice niż te, które ujawniają się w tym teście, ale do ich zgłębienia zapraszam w trakcie lektury „Płci mózgu”.
Magdalena Hołownia
Bibliografia:
A. Moir, D. Jessel, Płeć mózgu, Państwowy Instytut Wydawniczy, Warszawa 1993
A. Moir, D. Jessel, Płeć mózgu, Państwowy Instytut Wydawniczy, Warszawa 1993